Schateilanden ontwerpen met landkaarten en kompassen, munten wegen en goudstukken tellen in de schatkist, houten vlotten bouwen in de watertafel en koorddansen over de loopplank. Een avontuurlijk thema voor spel en oriëntatie.
De hilarische en op rijm geschreven avonturen van het kleine piratenjongetje Aadje die opgroeit tussen ruige zeebonken aan boord van het piratenschip.
Laat kinderen meezeggen met het ritmische rijm: 'Aadje Piraatje ging varen op zee...'.
Het hartverwarmende verhaal over de norse oude zeerover Willem die stiekem niet durft te zwemmen, en het jongetje Frank dat zijn vriend wordt.
Bespreek dapper zijn versus bang zijn: zelfs de stoerste piraat is wel eens ergens bang voor.
Tekenblad waarop kinderen zichzelf tekenen als piraat met dunne stiften en kleurpotlood; de hoofddoek is al voorgedrukt.
Laat kinderen eerst vertellen hoe hun piraat eruitziet en laat ze na afloop hun tekening aan een maatje laten zien.
Kleuters tellen hoeveel goudstukken er in de schatkist liggen en verbinden het aantal met het juiste cijfer (1 t/m 10).
Differentiatie: groep 2 kleuters splitsen 10 goudstukken over twee verschillende schatkisten.
Ruimtelijke oriëntatie: volg de pijlen (2 stappen naar rechts, 3 stappen omhoog) om het rode kruis op het schateiland te vinden.
Oefen eerst fysiek op een groot grid met tape op de klasvloer.
Kleuren op nummer: vakjes met cijfers 1 t/m 6 inkleuren om de gouden schat, de edelstenen en het geheime slot te onthullen.
Laat kleuters een dobbelsteen erbij pakken om het aantal stippen te koppelen aan het cijfer op het blad.
Fijne motoriek en voorbereidend schrijven: vloeiende golflijnen trekken onder het piratenschip en zigzaglijnen over het zwaard.
Laat kinderen eerst met hun vinger in de lucht 'golven' op de muziek voordat ze het potlood op papier zetten.
Van een kartonnen bord maken kinderen een piraat, bijvoorbeeld met een ooglap en hoofddoek; zie de foto bij het idee.
Laat kinderen eerst een naam en karakter voor hun piraat bedenken en gebruik het bord daarna in een verhaal.
Kinderen worden gefotografeerd in piratenkleding en de foto komt in het kraaiennest van een kleurplaat van een piratenschip, die ze inkleuren.
Fotografeer de kinderen in echte piratenkleding en laat ze daarna vertellen wat ze vanuit het kraaiennest zien.
Op een kleurplaat van een piratenschip verven of tekenen kinderen golven. Ook met de letter w van Woeste Willem: de golven worden een heleboel w's.
Laat kinderen de golven eerst groot in de lucht en op een groot vel maken voordat ze op de kleurplaat werken.
Kinderen vouwen en knippen 16 vierkantjes uit een huidskleurig en een rood vouwblaadje en plakken ze tot het hoofd van Willem, met zwart ooglapje, getekende haren en baard.
Leg de vierkantjes eerst op tafel als het hoofd van Willem voordat de kinderen gaan plakken.
Van een papieren drinkbekertje en aluminiumfolie maken kleuters een stoere kapiteinshaak. Met vilt en elastiek knippen ze een zacht ooglapje.
Laat kinderen experimenteren: hoe kijkt de wereld als je één oog bedekt? Oefen dieptezicht en gezichtsveld.
Klassiek vouwwerkje: van een rechthoekig vel papier vouwen kleuters een echte piratenhoed, versierd met doodskop en gekleurde veren.
Stimuleer vouwprecisie: vinger stevig over de vouwrand wrijven ('strijken').
Twee verschillende maten kartonnen kokers in elkaar schuiven, beplakken met goud/zwart papier en een geel kijkvenster van folie maken.
Laat kinderen door de kijker turen en benoemen wat ze zien: 'Land in zicht! Ik zie de bouwhoek!'
Een eierdoos schilderen als scheepsromp, een satéprikker als mast insteken en een wit stoffen zeil met een doodskop erop bevestigen.
Test na afloop in de watertafel of het schip echt kan drijven zonder om te slaan.
Kinderen bouwen een piratenschip van blokken met kraaiennest en piratenvlag van stof of papier, en een plekje voor de papegaai.
Laat kinderen eerst een tekening of foto van een piratenschip bekijken en benoem de onderdelen (kraaiennest, vlag) tijdens het bouwen.
Op tafel tekent ieder kind met een Woody een schip van piraten. Daarna kleien ze lange slangen die als golven rond het schip worden gelegd.
Laat groep 1 vrij kleien en groep 2 het schip nauwkeurig tekenen; rol de kleislangen eerst met de handpalmen.
Een geprinte en uitgeknipte schatkist wordt door kinderen versierd met glimmende loose parts zoals diamanten, glasstenen en strass-stenen.
Laat kinderen eerst een patroon of ontwerp bedenken en de loose parts benoemen (diamanten, glasstenen, strass-stenen).
Kleine schatten liggen rond een schatkist of houten ton. Kinderen stoppen ze met pincet of grijper erin.
Geef groep 1 grotere schatten en een grijper en groep 2 kleinere schatten met een pincet; tel de opgeborgen schatten hardop.
Op tafel liggen groen/bruin en blauw Engels karton voor land en zee, met piratenboot, poppetjes, palmbomen van Lego en schatkistjes om vrij mee te fantaseren.
Laat kinderen zelf land en zee inrichten en er in tweetallen een verhaal bij vertellen.
Kinderen spelen het verhaal van een piratenprentenboek na, zoals Woeste Willem of Ga je mee?, met het boek, een vingerpoppetje van Willem en een piratenschip.
Lees het prentenboek eerst voor en laat de kinderen het daarna navertellen met het vingerpoppetje van Willem en het schip.
Een gelamineerde afbeelding van een piraat, bijvoorbeeld Woeste Willem, krijgt een baard van scheerschuim. Met een speelgoedmesje scheren kinderen de baard weg.
Laat kinderen eerst vertellen wat ze gaan doen en oefen het rustig 'scheren' met het speelgoedmesje in één beweging.
Grote houten kartonnen boot met stuurwiel, anker, piratenvlag, verrekijkers van karton, kompassen en een schatkamer vol kisten en netten.
Geef kleuters schatkaarten en opdrachten: 'Zeil 3 eilanden naar het noorden en gooi het anker uit!'.
Zeven doosjes van verschillende grootte worden op volgorde gelegd, gevuld met diamantjes en gewogen op een balans. Kinderen schatten welke diamantjes in welk kistje passen.
Laat kinderen eerst voorspellen welke diamantjes in welk kistje passen en controleer dat samen op de balans.
Twaalf genummerde schatkistjes: op volgorde leggen, tellen vooruit, terug en met sprongen, dobbelen met twee dobbelstenen en raden welk getal weg is nadat een piraat een kistje heeft geroofd.
Begin met de eerste vijf of zes kistjes en laat groep 2 met sprongen tellen en met twee dobbelstenen gooien.
Kinderen schatten hoeveel diamanten in de schatkist zitten en leggen fiches bij cijferkaartjes. Daarna worden de diamanten één voor één getoond en raden ze later hoeveel de zeerover heeft gestolen.
Laat kinderen eerst hun schatting neerleggen en vergelijk die na het tellen met de echte uitkomst.
Kralenkettingen met verschillende patronen zijn de buit van de piraat. Kinderen maken de volgorde af en tellen de kralen, waarbij ze ontdekken waar het tellen misgaat.
Laat kinderen het patroon hardop benoemen voordat ze de ketting afmaken en tel de kralen samen.
Kinderen bedenken woorden met de p van piraat. De woorden worden op een vel papier geschreven, met de p steeds in een andere kleur.
Laat kinderen eerst horen welke klank piraat begint; groep 2 kan ook woorden bedenken waar de p ergens anders in zit.
Een piraat in een rijmbui verzint een rijmwoord op alles wat uit de schatkist komt. Soms weet hij het niet, dan helpen de kinderen hem met rijmen.
Laat kinderen eerst zelf een rijmwoord bedenken bij elk voorwerp en help de piraat pas als niemand het weet.
Luisterspel: een kind is de slapende kleine piraat, een ander de rover die stilletjes de diamant probeert te pakken. Hoort de piraat iets, dan roept hij Ahoi!
Zorg voor een stille ruimte en wissel de rollen, zodat elk kind een keer de piraat en de rover is.
Opening van het thema: er ligt flessenpost in het lokaal met een brief van de kleine piraat die zijn schat kwijt is. Kinderen verdienen diamanten voor hem, of volgen een verbrande schatkaart naar een piratenboek.
Laat de kinderen eerst vertellen wat ze denken dat er in de fles zit en wat de piraat nodig heeft; gebruik de brief als startpunt voor het thema.
Een glazen pot vol munten, bijvoorbeeld van chocolade. Kinderen schatten hoeveel het er zijn, tellen ze en bedenken of ze genoeg zijn om te verdelen over de klas.
Laat kinderen eerst schatten en daarna in groepjes tellen; bespreek hoe je zeker weet dat je geen munt dubbel telt.
De leerkracht als piraat zegt een moeilijk piratenwoord. Het kind met de papegaaienpop herhaalt het in klankstukjes en geeft de pop door.
Klap of stamp de klankstukjes mee terwijl het kind het woord herhaalt; geef groep 1 korte en groep 2 langere woorden.
Geheugenspel: piratenspullen liggen naast een schatkist en worden benoemd. De kinderen sluiten de ogen, één voorwerp wordt geroofd en zij raden wat er ontbreekt.
Begin met drie of vier voorwerpen en geef groep 2 er meer; laat de kinderen de voorwerpen eerst allemaal benoemen.
Een piratenveiling: de leerkracht is piraat en de kinderen kopen spullen met muntstukken en onderhandelen. Ze vergelijken waarden: meer, minder of evenveel.
Laat kinderen ook zelf verkoper zijn en gebruik de woorden meer, minder en evenveel bij het vergelijken van de munten.
Telspel voor maximaal vier spelers: dobbel en loop het aantal ogen; wie bij 12 komt mag een gouden munt pakken en begint opnieuw. Wie verzamelt de meeste munten?
Laat kinderen hardop tellen bij het lopen en vergelijk aan het einde wie de meeste en de minste munten heeft.
Spel voor de oudste kleuters in een klein groepje: met twee dobbelstenen gooien en het getal inkleuren tot en met 12. Bij een al gekleurd getal gaat de beurt door.
Speel in een klein groepje en laat kinderen hardop tellen en het totaal van de twee dobbelstenen noemen.
Spel voor de jongste kleuters om kleuren en vormen te leren: een schatkaartje ligt onder een kikkerkaartje. Het kind noemt vorm en kleur van het kaartje en mag dan kijken of de schat eronder ligt.
Laat het kind vorm én kleur in een hele zin noemen (bijvoorbeeld 'een rode cirkel') voordat het mag kijken.
In een bak met water of zand liggen metalen ringen en munten. Met een magneethengel vissen kleuters munten op en tellen hun buit.
Natuurkunde-ervaring: waarom plakt een gouden munt van plastic niet, en een metalen ring wel?
Mikspel: zwarte pittenzakjes ('kanonskogels') mikken in gaten van verschillende groottes in een kartonnen piratenfort, met scorepunten 1, 2 en 3.
Laat kinderen zelf hun score bijhouden met turven of fiches op een scoreblad.
Kleuters kleien ronde gouden dubloenen, glinsterende diamanten en kettingen op gelamineerde piratenschat-kleikaarten.
Traag rollen tussen de handpalmen versterkt de handboogspieren en bilaterale samenwerking.
Ruimtelijk inzicht en patroonherkenning: kleuters tellen de rijen en pinnen om een piratenschip met vlag na te bouwen vanaf een voorbeeldkaart.
Laat kinderen de kleuren benoemen en controleren of de mast precies in het midden staat.
Kinderen zitten met gespreide benen achter elkaar op de grond als een lang piratenschip en roeien op piratenmuziek, bijvoorbeeld Heen en weer van Kabouter Plop.
Roei op het ritme van de muziek en laat kinderen om beurten de kapitein zijn die het tempo aangeeft.
Kinderen houden de parachute vast als zee. Op rustige muziek golft de zee zacht, bij woeste muziek gaat hij flink op en neer; daarna kunnen er visjes op dansen. Ook met een groot stuk licht plastic.
Kies twee duidelijk verschillende muziekstukken en laat kinderen eerst luisteren en vertellen wat de zee dan doet.
Speelzaalles met evenwichtsbalken ('de loopplank'), klimmen in de touwen ('de scheepsmast') en oversteek-tikspelen met haaien in de blauwe oceaan.
Zet de balken laag voor groep 1 en laat groep 2 tijdens het tikspel met de haaien ook over de balk lopen; oefen eerst rustig zonder tempo.
Telversje van de rode papegaai van de piraat die tot 10 en weer terug kan tellen. In het tweede couplet zegt hij soms rare of lelijke woorden.
Tel samen op de vingers vooruit en achteruit tot 10 en laat kinderen in het tweede couplet zelf rare woorden bedenken.
Lied op de melodie van De dronken zeeman met coupletten over wat Woeste Willem het liefste doet: zingen, varen, monsters vangen en schatten zoeken, ook al is hij bang in het water.
Koppel het lied aan het prentenboek over Woeste Willem en laat kinderen vertellen waar hij bang voor is.
Versje van een oude piraat die zijn schat begroef, maar de schatkaart kwijt is en al honderd kuilen groef zonder iets te vinden.
Laat kinderen bij elke zin een gebaar bedenken en vraag waar de oude piraat de schatkaart zou kunnen hebben verloren.
Rijmend liedje over in bad zitten als kapitein op zee, met wilde golven, zeep, schuim en eendjes in het ruim.
Laat kinderen de rijmwoorden voorspellen en de wilde golven en het schuim met bewegingen uitbeelden.
Piratenliedje van Samson en Gert met een meezingrefrein over kaperkapitein worden, varen naar Timboektoe, een hond op de mast en een stuurman met een haak.
Zing het refrein eerst samen en laat kinderen bij de coupletten de acties uitbeelden (varen, aan het roer, haak).
Piratenlied op de melodie van Vader Jacob: wij zijn echte piraten, niet bang, land in zicht en dan schatgraven.
Zing met gebaren (land in zicht, schatgraven) en laat kinderen zelf een couplet met eigen woorden bedenken.
Het onverwoestbare piratenlied vol energie en herkenbare bewegingen: zwaardvechten, dek schrobben en door de verrekijker turen.
Bedenk samen bewegingen bij de coupletten (zwaardvechten, dek schrobben, turen door de verrekijker) en laat kinderen om beurten voordoen.
In een grote bak met zand en grind liggen 'goudklompjes' (met goudverf beschilderde kiezels). Met zeven en schepjes scheiden kleuters het fijne zand van het goud.
Bespreek hoe de zeef werkt: waarom vallen kleine zandkorrels erdoorheen en blijft het goud liggen?
Een naald magnetiseren met een magneet en laten drijven op een stukje kurk in een kommetje water. De naald draait vanzelf naar het noorden!
Combineer met een eenvoudige schatzoektocht door de klas op basis van windrichtingen.
Onderzoek in twee bakken: kraanwater en zout water. Drijven eieren of kleibootjes makkelijker in zout zeewater dan in zoet rivierwater?
Laat kinderen het zout zelf oplossen met een garde en ontdekken hoe zout water troebel wordt en daarna helder.
Kleuters verbinden wijnkurken en takjes met elastiekjes en plaatsen een papieren piratenzeil op een satéprikker. In de watertafel testen ze hoeveel gewicht het vlot kan dragen.
Stimuleer onderzoekend leren: wat gebeurt er als je 5 knikkers op het vlot legt? Hoe verdeel je het gewicht zodat het niet kapseist?
Op een schateiland-raster programmeren kleuters de robot om langs klippen en zeemonsters te varen naar de verborgen schatkist.
Laat kleuters de code uitschrijven met richtingspijlen voordat ze op GO drukken.
Drie kinderen bekijken een echt piratenschip. Ze gaan op zoek naar het kanon en schrobben daarna het schip schoon.
Heb je een geweldig werkblad, kringgesprek of knutselidee voor piraten, schateiland & zeerovers dat hier niet mag ontbreken?